Sony şirkəti PlayStation Store-da saxta və plagiat layihələrə qarşı ciddi tədbirlər görməyə başlayıb. Şirkət Steam-də məşhur olan bir sıra indie oyunlarının klonlarını mağazadan çıxarıb. Bu addım, uzun müddətdir oyunçuların şikayət etdiyi bir problemi hədəfə alıb — PS Store-da keyfiyyətsiz və saxta məhsulların artması.

Silinən oyunlar sırasında R.E.P.O, Lethal Company və Supermarket Simulator kimi uğurlu layihələrin surətləri də var. Bu saxta oyunlar yalnız platin trofey qazanmaq istəyən istifadəçiləri deyil, həm də orijinal oyunların müəllif hüquqlarını pozaraq, böyük etirazlara səbəb olub.

Ən çox diqqət çəkən studiyalar arasında aşağıdakı adlar var:

1. Adventure Games — R.E.P.O.: Ghost Haul və Supermarket Simulator 2025 adlı klon oyunlarla çıxış etməyə cəhd etsə də, rəsmi yayımdan əvvəl hər iki layihə mağazadan silinib.
2. Gaming Dev — Supermarket Simulator 24, Lethal Corporation, Operation Bodycam və Exit 9 Metro kimi bir sıra saxta oyunları PS Store-a yerləşdirib.
3. Grizzly Games — Bodycam Shooter 2025 və Zombie Blocks: Pixel Shooter Gun adlı oyunları ilə diqqət çəkib. Bu oyunlar Unity mühərriki ilə hazırlanmış keyfiyyətsiz modlara bənzəyir və çox zəif qiymətləndirilib.

Oyunçular PSNProfiles üzərindən bu studiyaların səhifələrinin aprelin əvvəlindən etibarən mağazadan yoxa çıxdığını bildirirlər. Bu, çox güman ki, həm istifadəçilərdən, həm də orijinal oyunların müəlliflərindən daxil olan çoxsaylı şikayətlər nəticəsində baş verib.

İcmalarda oyunçular bildirirlər ki, bu, artıq keyfiyyətsizlik deyil — bu açıq-aşkar dələduzluqdur. Əlavə olaraq vurğulanır ki, fevral ayında RandomSpin Games-in bağlanmasından sonra vəziyyət daha da pisləşib. Yeni plagiat layihələr süni intellektlə yaradılmış skrinşotlar və manipulyativ təsvirlərlə hit oyunlara bənzədilir.

Riot Games şirkəti rəhbərliyində mühüm dəyişiklik edib – Qobi Darlinq vəzifəyə yeni prezident kimi təyin olunub. Bu barədə məlumat rəsmi press-reliz vasitəsilə açıqlanıb.

Yeni prezident, daha öncə Logitech, Skullcandy/Astro Gaming, Nike və Volcom kimi məşhur brendlərdə rəhbər vəzifələrdə çalışıb. Şirkətin açıqlamasında qeyd olunur ki, Darlinq “idman, texnologiya və yaradıcı mədəniyyətin kəsişməsində fəaliyyət göstərən və innovativ yanaşmaları ilə seçilən qurumlarda uğurla çalışmışdır”.

O, bu vəzifədə Dilan Jadeyanı əvəzləyir, hansı ki 2017-ci ildən bəri Riot-un prezidenti idi. Jadea bir sıra mübahisəli qərarlarla – o cümlədən Hextech sandıqlarının oyundan çıxarılması kimi addımlarla – oyun icmasının narazılığına səbəb olmuşdu.

Jadea prezidentlikdən getsə də, şirkətin baş direktoru (CEO) kimi fəaliyyətini davam etdirəcək.

Oyun İcmalarının Reaksiyası Qarışıqdır

Darlinqin təyinatı League of Legends və Valorant oyunlarının pərəstişkarları arasında fərqli qarşılanıb. Bəziləri onun böyük korporativ təcrübəsini müsbət qiymətləndirir, digərləri isə onun oyun sənayesində kifayət qədər təcrübəsi olmamasından narahatdır.

Yeni rəhbərliyin Riot-un gələcək layihələrinə və oyun mexanikasına necə təsir edəcəyi hələ ki sual altındadır. Ancaq şübhəsiz ki, Qobi Darlinqin vəzifəyə gətirilməsi studiyanın yeni strategiyalar hazırlamaq niyyətində olduğunu göstərir.

Discord platforması yetkinlər üçün nəzərdə tutulmuş məzmunlara giriş zamanı istifadəçilərdən yaşlarını təsdiqləməyi tələb edən yeni bir yoxlama sistemini test edir. Pilot proqram hal-hazırda yalnız Birləşmiş Krallıq və Avstraliyada sınaqdan keçirilir, lakin gələcəkdə digər ölkələrdə də tətbiq edilə biləcəyi istisna edilmir. Bu yenilik Xbox və PlayStation 5 də daxil olmaqla bütün cihazları əhatə edir.

Yeni sistemə əsasən, əgər istifadəçi potensial zərərli və ya yetkinlər üçün məzmunu izləmək istəsə və ya müvafiq parametrləri dəyişmək istəsə, ondan yaşını təsdiqləməsi tələb olunacaq. Təsdiq üçün iki variant təqdim edilir:

• Üz skanı — kamera vasitəsilə real vaxtda həyata keçirilir.
• Şəxsiyyət vəsiqəsinin və ya sürücülük vəsiqəsinin şəkli — smartfondan yüklənməlidir.

Bu prosedur bir neçə dəqiqə çəkir və sonra Discord istifadəçiyə müəyyən olunmuş yaş kateqoriyasını şəxsi mesajla bildirir.

Şəxsi məlumatların təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlara cavab olaraq Discord bildirib ki:

“Bütün yoxlama prosesi cihaz üzərində aparılır, üz tanıma məlumatları saxlanılmır və heç bir tərəfə ötürülmür.”

Təsdiqləmə prosesi bir dəfəlikdir. İstifadəçi eyni yaş kateqoriyasında qalır, ta ki özü düzəliş və ya yenidən yoxlama istəməyincə — məsələn, texniki səhv səbəbindən kateqoriyanın düzgün müəyyən olunmadığını düşünərsə.

Əgər istifadəçi hesab yaratmaq üçün tələb olunan minimal yaşa çatmayıbsa, hesab avtomatik olaraq bloklanacaq. Lakin bu qərarın apellyasiya qaydasında mübahisələndirilməsi mümkündür — Discord bu məqsədlə rəsmi prosedur təqdim edir.

2025-ci ildə keçirilən GDC konfransında “Team Asobi” studiyasının rəhbəri Nikola Duse məşhur “Astro Bot” platformer oyununun necə yaradıldığını ətraflı şəkildə izah etdi. O, ilk eskizlərdən tutmuş, son səhnəyə qədər baş vermiş yaradıcı prosesin mühüm detallarını bölüşərək dinləyicilərə maraqlı məqamlar təqdim etdi.

Oyunun ideyasından reallaşmasına aparan yol

Duse-nin sözlərinə görə, “Astro Bot” layihəsinin ilk konseptləri 2021-ci ilin may ayında hazırlanmağa başlayıb. Cəmi bir neçə ay davam edən ilkin mərhələdən sonra komanda rəhbərliyə oyunun ideyasını təqdim etmək üçün 23 fərqli təqdimat formatı hazırlayıb. Onlardan biri – komiks tərzində olan təqdimat – oyun mexanikalarını vizual şəkildə göstərərək layihəyə yaşıl işıq yandırılmasına səbəb olub.

Yaradıcılıq beyin hücumları ilə başladı

Team Asobi müxtəlif şöbələrin əməkdaşlarından ibarət 5-6 nəfərlik mini komandalar yaradaraq ideya sessiyaları keçirdi. Bu sessiyalarda iştirakçılar fikirlərini ya yazır, ya da şəkil kimi çəkərək stikerlər üzərində təqdim edirdilər. Nəticədə, ideyalarla dolu böyük bir lövhə ortaya çıxsa da, onların cəmi 10%-i prototipləmə mərhələsinə keçə bilirdi.

Prototiplər sadəcə dizaynerlərin işi deyildi

Oyun inkişafında prototipləmə əsas rol oynayıb və bu prosesə təkcə dizaynerlər yox, digər sahələrin mütəxəssisləri də qatılıb. Məsələn, səs mühəndisləri sınaq üçün “virtual teatr” yaradaraq oyun nəzarətçisinin fərqli səslərə verdiyi haptik cavabları test ediblər. Proqramçılar isə adaptiv düymələrlə sıxıla bilən süngər mexanikasını hazırlayıblar və bu ideya o qədər uğurlu olub ki, oyun daxilinə salınıb.

Səviyyələrin seçim meyarları

Hər bir səviyyənin özünəməxsus oynanma təcrübəsi təqdim etməsi əsas şərtlərdən biri olub. Bəzi bacarıqlar təkrarlansa da, onlar hər səviyyədə fərqli şəkildə istifadə olunmalı idi. Məsələn, quşla uçma səviyyəsi planlaşdırılsa da, digər mövcud səviyyəyə bənzədiyi üçün layihədən çıxarılıb.

Final səhnəsinin dəyişdirilməsi

Sunumun sonunda Duse oyunun sonunda baş verən səhnənin necə dəyişdirildiyini açıqlayıb. Başlanğıcda oyunçunun yalnız Astro-nun gövdəsini tapması planlaşdırılmışdı. Lakin bu versiya test iştirakçılarını emosional baxımdan çətin vəziyyətə saldığı üçün dəyişdirilib və Astro daha bütöv vəziyyətdə təqdim olunub.

“Bu, bəzi insanları həqiqətən üzürdü. Ona görə də qərara gəldik ki, final daha yumşaq və emosional baxımdan daha qəbledilən olsun,” — deyə Duse bildirib.

MMORPG janrının sevilən nümayəndələrindən olan The Elder Scrolls Online oyununun 10 illiyi münasibətilə Bethesda qeyri-adi addım atıb – oyunun orijinal server avadanlığının bir hissəsini kolleksiya əşyası kimi satışa çıxarıb.

Bethesda Gear Store artıq 110 ABŞ dollarına satışa təqdim olunan bu eksklüziv əşya üçün ön sifarişləri qəbul edir. Hər bir nümunə ağac çərçivəyə yerləşdirilmiş orijinal server hissəsindən ibarətdir və üzərində qızılı lövhə ilə bəzədilmiş xatirə nişanı var. Yalnız 2 000 ədəd buraxılıb və onların hər biri unikal hologramlı nömrə ilə təqdim olunur.

Rəsmi açıqlamada qeyd olunur:

“The Elder Scrolls Online öz server lövhələrinin bir hissəsini kolleksiyaçılar üçün əsl yaddaş artefaktına çevirir. Bethesda Gear Store böyük qürurla bu xüsusi suvenirini təqdim edir!”

Yaddaş modulunun daxil olduğu bu təqdimat paketi qırmızı məxmər üzərində hazırlanıb və yanaşı xatirə lövhəsi ilə birlikdə gəlir. Bethesda nümayəndələrinin bildirdiyinə görə, bu detal oyunun real işlək yaddaş hissəsidir və illər boyunca The Elder Scrolls Online serverlərində xidmət göstərib.

Lövhənin üzərindəki yazı isə belədir:
“The Elder Scrolls Online-un 2014-cü ildə istifadəyə verilməsi ilə möhtəşəm bir oyun icması doğuldu.”