Böyük Britaniya hökuməti uşaqların Roblox, Fortnite, Minecraft və Discord kimi populyar oyun platformalarında tanımadıqları şəxslərlə ünsiyyət funksiyalarına girişini əngəlləyəcək sərt məhdudiyyətlərin tətbiqini nəzərdən keçirir.
Onlayn təhlükəsizlik naziri Kanişka Narayananın sözlərinə görə, oyun platformalarının bu cür tənzimlənməsi yeniyetmələrin internet və sosial şəbəkələrdəki zərərli funksiyalardan qorunmasına yönəlmiş genişmiqyaslı dövlət strategiyasının bir hissəsi ola bilər.
Qadağalar hansı araşdırmalara əsaslanır?
Bu mümkün yeniliklər 2026-cı il martın 2-dən mayın 26-dək davam edən “Onlayn dünyada böyümək” adlı hökumət məsləhətləşmələrinin nəticəsidir. Bu proses çərçivəsində rəsmi şəxslər sosial şəbəkələr, oyun saytları və süni intellekt çatbotları üçün yaş məhdudiyyətlərinin nə dərəcədə effektiv olacağını qiymətləndiriblər. Həmçinin daha ciddi yaş təsdiqi mexanizmlərinin tətbiqi və asılılıq yaradan dizayn elementləri ilə mübarizə üsulları analiz edilib.
Britaniya hakimiyyəti hazırda iki əsas yanaşma arasında seçim edir:
- Sosial şəbəkələrin tam qadağan edilməsi: 16 yaşınadək yeniyetmələr üçün platformalara girişin tamamilə bağlanması (Avstraliya nümunəsində olduğu kimi).
- Nöqtəvi məhdudiyyətlər: Sonsuz xəbər lenti, videoların avtomatik oxudulması, geolokasiya paylaşımı və fərdiləşdirilmiş tövsiyə alqoritmləri kimi konkret alətlərin birbaşa qadağan edilməsi.
Əgər oyun platformaları son nəticədə bu tənzimləmə siyahısına daxil edilərsə, bu, məhdudiyyətlərin yalnız ənənəvi sosial şəbəkələrə yönəldiyi Avstraliya ilə müqayisədə daha sərt bir yanaşmanın tətbiqi demək olacaq.
Nazir Narayan vurğulayıb ki, aparılan analizlər zamanı aşkar edilən ən böyük təhlükələrdən biri böyüklərin tanımadıqları uşaqlarla əlaqə saxlamasına şərait yaradan “yad şəxslərlə əlaqələndirmə” mexanikasıdır. Bu problem özünü ən qabarıq şəkildə məhz oyun mühitində büruzə verir. Bəzi platformalarda valideyn nəzarəti funksiyalarının olmasına baxmayaraq, hökumət mövcud tədbirlərin qeyri-kafi olduğu qənaətindədir.
Uşaq Komissarından dəstək
Nəzarətin gücləndirilməsi təşəbbüsünü Uşaq Məsələləri üzrə Komissar Reyçel de Souza da dəstəkləyib. O qeyd edib ki, oğlan uşaqlarının böyük bir qismi gündə 3–4 saatını klassik sosial şəbəkələrdə deyil, məhz onlayn oyunlarda keçirir.
“Bu oyunlarda çox vaxt elə funksiyalar olur ki, Arizona ştatının 55 yaşlı sakini bura daxil olub 9 yaşlı uşaqla asanlıqla danışa bilir. Mən buna uşaqlara qoyulan qadağa yox, 18 yaşından kiçik şəxslər üçün qeyri-məqbul olan xidmətlərin qadağan edilməsi və məhdudlaşdırılması deyərdim”, — deyə de Souza bildirib.
